Paludicella articulata

Voorstel voor Nederlandse naam: Gesegmenteerde bryozo of mosdier

Systematiek

Klasse	Familie	Genus	Soort	Beschreven door
Gymnolaemata	Ctenostomata	Paludicella	P. articulata	Ehrenberg 1831

Synoniemen

De volgende synoniemen zijn gebruikt voor P. articulata:

Alcyonella articulara (Ehrenberg 1831)
Alcyonella diaphana (Nordmann 1832)
Paludicella articulata (Gervais 1836)
Paludicella ehrenbergi (Van Beneden 1848)
Paludicella elongata (Hanckock 1850)
Paludicella elongata (Leidy 1851)

Beschrijving

Zie ook de algemene klasse en orde beschijving in de systematiek pagina.
Bij de beschrijving wordt een combinatie van literatuur gebruikt.

Algemeen	Zoöiden haarfijn Kolonie sterk vertakt Kolonie groeit deels tegen de ondergrond aan en deels als uitstekende uitgespreide takken vrij in het water. Cystide spilvormig Monding van de polypide op kleine niet-eindstandige vierhoekige verhoging. Cystiden nooit verkleefd Cystide steeds door septen (schotten) van elkaar gescheiden. Cystidewand deels met kalkdeeltjes. Kolonies hebben een delicater aanzien dan de Fredericella en Plumatella soorten. Ze zijn meer regelmatig vertakt. Zooiden hebben geen epistome.
Kleur	Bruinig, geel-bruin
Tentakelkrans	Tentakelkrans rond met 10 tot 20 tentakels.
Afmetingen	Eén zoöide is 250-450 µm lang Een kolonie maximaal 10 cm in diameter
Statoblasten	Geen statoblasten Hybernacula (blijven achter als de kolonie afsterft) bruin en zeer onregelmatig van vorm
Leefomgeving	In schoon water tot 20 meter diepte Onder stenen of hout, altijd beschut
Verspreiding	P. articulata komt in de meeste Noord Europese landen voor, maar ook daarbuiten wel
Aanvullend	P. articulata is de meest fijne van de vertakte soorten. Een nieuwe zoöide ontstaat door een distale (van oorspronkelijke 'moeder' zoöide af) knopvorming die afsnoert middels een transverse scheidingswand (septum)

Relevante literatuur

Nog aan te vullen

[Mundy] - A key to the British and European Freshwater Bryozoans
[Wood II] - A new key to the freshwater bryozoans of Britain, Ireland and Continental Europe

Eigen waarnemingen

P. articulata moet je een keer gezien hebben om een kolonie te herkennen. Het is heel gemakkelijk ze over het hoofd te zien of voor een bosje draadwieren te aan te zien.
Ik heb P. articulata nooit ondieper getroffen dan circa 2 meter en nooit dieper dan 5 m. De kolonies groeiden altijd op een voor neerdalend 'stof' (slib) beschutte plek onder of opzij van stenen of hout (in het water liggende en uit de bodem opstekende planken) of zelfs onderop een wrak van een bootje.
De minimum diepte van 2 meter is naar ik vermoed ingegeven door de beperking die golven met zich meebrengen. Een alternatieve verklaring is intensieve competitie door draadwieren.
De maximum diepte wordt mogelijk ingegeven door de in de zomer voorkomende thermoclyne (temperatuurspronglaag) op die diepte, waaronder het zuurstofgehalte significant daalt en vermoedelijk ook het voedselgehalte
P. articulata heeft vaak een typische chitine glans die ook wel op kever rugschilden gevonden wordt. De bruine kleur is veelal licht bruin.
In het voorjaar is het erg moeilijk om P. articulata te vinden, vooral omdat de kolonies klein en daardoor onopvallend zijn. Vooral in het late najaar, na de najaarsomkering (oppervlakte water is kouder dan diepere voedselrijke water onder de zomer-thermoclyne) en de bijbehorende algenbloei, is P. articulata in grote kolonies gemakkelijk te vinden. Tijd is dan eind oktober tot begin november bij een watertemperatuur tussen 13º en 9º Celcius. Zakt de temperatuur daaronder, dan sterven de kolonies snel af.
Bij zo'n grote najaarskolonie is vaak een deel van de kolonie al afgestorven en/of bedekt met slib, waardoor er gemakkelijk overheen gekeken kan worden.